Тубык - безнең тәнебездә иң еш сузылган буыннарның берсе. Студентлар көн саен күбрәк спорт белән шөгыльләнәләр һәм күп күләмдә күнегүләр ясыйлар, бу исә спорт җәрәхәтләрендә, мәсәлән, сузылу һәм аяк сузылуында авыртулар барлыкка килүенә бик җиңел китерә.
Әгәр укучылар аякларын сузсалар һәм дәвалауга һәм реабилитация күнегүләренә мөмкин кадәр тизрәк игътибар бирмәсәләр, нәтиҗәдә, тубык буыны тирәсендәге бәйләвеч кебек йомшак тукымаларны яхшылап торгызып булмаса, бу гадәти сузылуга әйләнергә мөмкин.
Бу мәкаләдә мин студентларга кайбер кечкенә күнекмәләрне тиз үзләштерергә өйрәтәчәкмен, алар белән эш итәргә кирәкспорт төрләреҗәрәхәтләр, бу безгә спорт җәрәхәтләре булганда гадәти хастаханәләрдә профессиональ дәвалануны хупларга ярдәм итә ала, һәм дәвалаудан соң тиз арада реабилитация күнегүләре.
Спорт җәрәхәте булганда, мускул җәрәхәтеме яки йомшак тукыма җәрәхәтеме икәнен ачыклау өчен, аны кыскача классификациялик. Мәсәлән, мускуллар һәм сеңерләр сузылганда, алар мускул төрләренә бүленә. Әгәр бу сеңер яки мускул, синовий һ.б. тышчасы булса, ул йомшак тукыма төренә бүленә.
Гомумән алганда, мускул тибындагы җәрәхәтләр җәрәхәт урынында күп санлы ялкынсыну күзәнәкләре туплана, ялкынсынуга каршы матдәләр бүлеп чыгара, нәтиҗәдә авырту барлыкка килә. Мускул киеренкелегеннән соң, башта ул җирле авырту булырга мөмкин, ләкин акрынлап авырту бөтен мускулга тарала, мускул авыртуына һәм хәрәкәт бозылуларына китерә. Шул ук вакытта мускул киеренкелеге тиренең кызаруы, тире астындагы канның тотрыксызлыгы һәм башка симптомнар белән бергә булырга мөмкин.
Мускуллар киеренкелеге булганда, студентлар башлангыч дәвалау өчен түбәндәге дәвалау адымнарын үти алалар:
Мускулларны сузылудан арыну өчен күнегүләрне дәвам итүне туктатыгыз;
Зыян күргән урынга җирле салкын компресс куегыз;
Әгәр тире асты кан туктап калса, мускул тукымаларының өзлексез кан агуын киметү өчен басымлы бинтлар кулланырга мөмкин, ләкин кан әйләнешенә тәэсир итмәс өчен бик нык бәйләмәскә тырышыгыз;
Ниһаять, җәрәхәтләнгән урынны, мөмкин булса, йөрәк өлкәсеннән югарырак күтәрергә мөмкин, бу шешенүне булдырмаска ярдәм итәчәк. Аннары мөмкин кадәр тизрәк гадәти хастаханәгә барып, профессиональ табибларның диагнозын һәм дәвалануын кабул итәргә кирәк.
Синовит һәм теносиновит кебек йомшак тукымаларның ялкынсынуының еш очрый торган сәбәбе, гадәттә, тукымаларның ышкылуы нәтиҗәсендә килеп чыккан тартылу һәм җирле асептик ялкынсыну. Халык телендә әйткәндә, бу - артык ышкылу нәтиҗәсендә килеп чыккан тукымаларның зарарлануы, ул күп санлы ялкынсыну күзәнәкләренең җыелуына һәм кызару, шешенү, эсселек һәм авырту кебек симптомнар барлыкка китерүенә китерә.
Йомшак тукыма җәрәхәтләрен җиңеләйтү өчен башлангыч адымнар түбәндәгеләрне үз эченә ала:
Зыян күргәннән соң 6 сәгать эчендә җирле боз куллану җирле кан әйләнешен киметергә ярдәм итә ала, бу ялкынсыну аркасында килеп чыккан авыртуны киметергә мөмкин.
Зыян күргәннән соң беренче 24 сәгать эчендә җирле кайнар компресс җирле кан әйләнешен яхшыртырга ярдәм итә ала, шуның белән авырту китерә торган матдәләрне кан әйләнеше аша күчерә һәм авырту симптомнарын киметә;
Диагноз кую һәм дәвалау өчен вакытында профессиональ табибка мөрәҗәгать итегез, һәм ялкынсыну факторлары дәрәҗәсен киметү, шуның белән авыртуны киметү өчен табиб җитәкчелегендә ялкынсынуга каршы дарулар кабул итегез.
Әгәр дә укучылар югарыда күрсәтелгән ысулларның бераз катлаулы һәм истә калдыру авыр дип саныйлар икән, мин монда студентларга җәрәхәтләрне дәвалауның гади ысулын тәкъдим итәм:
Кызганычка каршы, сөяк сузылганда, без 48 сәгатьлек чик стандартына мөрәҗәгать итә алабыз. Без 48 сәгать эчендәге вакытны җәрәхәтнең кискен стадиясе дип саныйбыз. Бу чорда безгә зарарланган тирегә салкын компресс ярдәмендә бозлы су һәм бозлы сөлгеләр куярга кирәк, бу кан әйләнеше тизлеген киметү һәм экссудация, кан китү һәм ялкынсыну дәрәҗәсен киметү өчен кирәк, шуның белән шешенүне, авыртуны һәм җәрәхәтне киметү эффектына ирешергә мөмкин.
48 сәгатьтән соң без салкын компрессны кайнар компресска алыштыра алабыз. Чөнки салкын компресстан соң зарарланган өлкәдә капилляр кан китү күренеше, нигездә, туктаган һәм шешенү акрынлап яхшырган. Бу вакытта кайнар компресс белән дәвалау кан әйләнешен яхшыртырга, тире тукымаларының стаз һәм экссудат сеңүен тизләтергә ярдәм итә, шуның белән кан шешенүен арттыру, коллатераль тукымаларны бетерү һәм авыртуны басу максатына ирешергә мөмкин.
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 3 гыйнвары